TỬ VI BÁCH VIỆT
Thư viện

Cục là gì và cách xác định Cục từ nạp âm cung Mệnh

Nền tảng âm dương, ngũ hành, can chi, cục, lịch · 7 phút đọc · Cập nhật

Cục là gì và cách xác định Cục từ nạp âm cung Mệnh

Cục là một con số nhỏ, chỉ từ hai đến sáu. Nhưng con số ấy quyết định chỗ đứng của Tử Vi, quyết định tuổi khởi đại vận, quyết định cả nhịp mười năm của một đời. Kẻ mới học thường tưởng Cục là nạp âm của năm sinh; ấy là chỗ lầm đầu tiên, và lầm ấy kéo theo bao nhiêu lầm khác. Bởi vậy trước khi nói đến năm Cục, phải nói cho rõ Cục lấy từ đâu.

Cục chẳng phải cái tuổi người ta mang, mà là cái đất người ta đứng. Tuổi là năm sinh, ai sinh cùng năm thì cùng tuổi; còn đất đứng là cung Mệnh, mà cung Mệnh thay đổi theo tháng sinh và giờ sinh. Cho nên hai người cùng một tuổi hoàn toàn có thể mang hai Cục khác nhau, thậm chí ba Cục khác nhau. Hiểu được lẽ ấy là hiểu được nửa phần Cục.

Cục là gì

Cục là ngũ hành của cung Mệnh. Muốn biết Cục, phải biết cung Mệnh đóng ở chi nào, can nào; ghép can ấy với chi ấy thành một cặp, tra nạp âm, ra hành, rồi quy hành ấy về một con số. Chẳng phải lấy hành của chi, cũng chẳng phải lấy hành của can, mà lấy hành của cả cặp can-chi ấy, đúng như phép nạp âm đã nói.

Ngũ hành của Cục chỉ có năm, và mỗi hành gắn với đúng một con số:

Hành của CụcTên gọiSố
ThủyThủy nhị cục2
MộcMộc tam cục3
KimKim tứ cục4
ThổThổ ngũ cục5
HỏaHỏa lục cục6

Chỉ có năm ấy, chẳng có Cục một, chẳng có Cục bảy. Con số ấy chính là tuổi khởi đại vận đầu tiên: Thủy nhị cục khởi vận năm hai tuổi, Mộc tam cục năm ba, Kim tứ cục năm bốn, Thổ ngũ cục năm năm, Hỏa lục cục năm sáu. Mỗi đại vận mười năm, nên Cục cũng là cái mốc để đếm nhịp đời. Cùng với ngày sinh trong tháng, Cục còn quyết định chỗ an sao Tử Vi; bởi vậy học lập Cục, học Ngũ Hổ Độn, rồi suy ra vị trí Tử Vi là suy được cả lá số rất nhanh.

Can của cung Mệnh

Mười hai cung có chi cố định: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Nhưng can của mỗi cung chẳng phải can của năm sinh, mà do can năm sinh suy ra theo phép Ngũ Hổ Độn. Phép ấy lấy tháng Giêng làm cung Dần, rồi tùy can năm mà đặt can đầu:

Can nămCan của cung Dần
Giáp, KỷBính Dần
Ất, CanhMậu Dần
Bính, TânCanh Dần
Đinh, NhâmNhâm Dần
Mậu, QuýGiáp Dần

Đặt được can đầu rồi thì đếm thuận mười hai cung, mỗi cung một can, hết mười can lại trở về đầu. Can của cung Mệnh là can dừng lại đúng ở chi của cung Mệnh. Ghép can ấy với chi ấy, tra nạp âm, là ra hành của Cục.

Thử lấy tuổi Nhâm Tuất. Can Nhâm thì cung Dần là Nhâm Dần. Đếm thuận: Nhâm Dần, Quý Mão, Giáp Thìn, Ất Tỵ, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Mậu Thân, Kỷ Dậu, Canh Tuất. Vậy cung Tuất mang can Canh, thành Canh Tuất. Canh Tuất nạp âm là Thoa Xuyến Kim, hành Kim; ấy là Kim tứ cục, số bốn. Người ấy khởi đại vận năm bốn tuổi.

Lại lấy tuổi Đinh Mão, cung Mệnh đóng ở Tỵ. Can Đinh thì cung Dần là Nhâm Dần; đếm đến Tỵ được Ất Tỵ. Ất Tỵ nạp âm là Phúc Đăng Hỏa, hành Hỏa; ấy là Hỏa lục cục, số sáu.

Lại lấy tuổi can Giáp hoặc Kỷ, cung Mệnh đóng ở Ngọ. Cung Dần là Bính Dần; đếm đến Ngọ được Canh Ngọ. Canh Ngọ nạp âm là Lộ Bàng Thổ, hành Thổ; ấy là Thổ ngũ cục, số năm.

Ấy là ba nấc của một phép: trước tìm can đầu, sau đếm đến cung Mệnh, cuối cùng tra nạp âm. Thiếu một nấc là sai.

Thứ tự phải theo

Phải an được cung Mệnh trước đã. Cung Mệnh lấy theo tháng sinh và giờ sinh, chẳng lấy theo năm sinh. An xong Mệnh rồi mới biết cung Mệnh đóng ở chi nào; biết chi rồi mới suy được can theo Ngũ Hổ Độn; biết can-chi rồi mới tra được nạp âm; tra được nạp âm rồi mới quy ra số Cục. Đảo ngược thứ tự ấy thì chẳng có gì để tính.

Vì thế cùng một năm sinh mà tháng sinh khác, giờ sinh khác thì cung Mệnh khác, Cục khác. Thử lấy tuổi can Nhâm mà xem ba cung: Mệnh đóng Dần thì cung Mệnh là Nhâm Dần, nạp âm Kim Bạch Kim, tức Kim tứ cục; Mệnh đóng Tỵ thì là Ất Tỵ, nạp âm Phúc Đăng Hỏa, tức Hỏa lục cục; Mệnh đóng Ngọ thì là Bính Ngọ, nạp âm Thiên Hà Thủy, tức Thủy nhị cục. Một tuổi mà ba Cục là lẽ thường, chẳng có gì lạ. Thấy hai người cùng tuổi mà vận khác nhau, nhiều khi chỉ vì Cục khác nhau, mà Cục khác nhau chỉ vì Mệnh đóng khác cung.

Cục dùng vào đâu

Cục dùng trước hết để an sao Tử Vi. Đã biết Cục số và ngày sinh trong tháng thì tìm được chỗ Tử Vi đóng; Tử Vi đóng rồi thì mười bốn chính tinh theo đó mà an. Cục sai một bậc là cả lá số lệch đi, chẳng còn gì đúng.

Cục dùng thứ hai để tính đại vận. Số Cục là tuổi khởi vận; mỗi vận mười năm, đi thuận hay nghịch tùy âm dương nam nữ. Mỗi lần sang vận là một lần "nhảy" cung, như Thủy nhị cục từ vận mười hai đến hai mươi mốt sang vận hai mươi hai đến ba mươi mốt; Hỏa lục cục từ vận mười sáu đến hai mươi lăm sang vận hai mươi sáu đến ba mươi lăm. Nhịp ấy chẳng phải nhịp của tuổi, mà là nhịp của Cục.

Cục còn dùng để khởi vòng Tràng Sinh. Vòng ấy khởi ở đâu là tùy Cục: như Hỏa lục cục thì Tràng Sinh khởi ở cung Dần. Cùng một tuổi, người Cục này có Tràng Sinh ở cung này, người Cục khác có Tràng Sinh ở cung khác; chẳng thể lấy nhau mà so.

Sau nữa, Cục là một trong hai ngũ hành của con người, đem so với bản Mệnh. Nhưng ấy là việc của một bài riêng; ở đây chỉ cần nhớ Cục là ngũ hành của cung Mệnh, chẳng phải ngũ hành của năm sinh.

Những chỗ dễ lầm

Lầm thứ nhất là lấy nạp âm năm sinh làm Cục. Nạp âm năm sinh là bản Mệnh, là cái tuổi; Cục là nạp âm cung Mệnh, là cái đất. Hai thứ ấy độc lập, có khi trùng, có khi khác. Người tuổi Đại Hải Thủy mà Cục Kim tứ là hai hành khác nhau; chớ lấy một mà đoán hai.

Lầm thứ hai là lấy hành của chi cung Mệnh làm Cục. Cung Tý thuộc Thủy, nhưng nếu cung Mệnh đóng Tý mà can là Giáp thì cung Mệnh là Giáp Tý, nạp âm Hải Trung Kim, tức Kim tứ cục, chẳng phải Thủy nhị cục. Cung Tỵ thuộc Hỏa, nhưng Ất Tỵ nạp âm Phúc Đăng Hỏa thì quả là Hỏa; còn Canh Tỵ nạp âm Bạch Lạp Kim thì lại là Kim. Chớ thấy chi mà đoán hành.

Lầm thứ ba là lấy hành của cung theo mùa làm Cục. Dần Mão thuộc Mộc, Tỵ Ngọ thuộc Hỏa, Thân Dậu thuộc Kim, Hợi Tý thuộc Thủy, Thìn Tuất Sửu Mùi thuộc Thổ; ấy là hành của cung theo mùa, dùng vào việc khác. Cục thì lấy nạp âm của cặp can-chi cung Mệnh, chẳng lấy hành mùa ấy. Hai bên có khi hợp, có khi chẳng hợp, chớ lẫn.

Lầm thứ tư là chỗ các lời chưa đồng. Có lời cho rằng gốc ngũ hành của một người là bản Mệnh, tức nạp âm năm sinh, và Cục chỉ là cái phụ để xem thêm. Lại có lời cho rằng phải lấy Cục số làm gốc, vì Cục sinh ra từ vị trí cung Mệnh, mà cung Mệnh mới là chỗ người ta đứng. Hai lời ấy đều có chỗ đứng; nên biết cả hai, chớ vội chê một bên. Điều chắc chắn là: Cục chẳng phải nạp âm năm sinh, và Cục chẳng phải hành của chi.

Chỗ Cục chưa nói hết

Cục cho biết nhịp khởi vận và đất ngũ hành của cung Mệnh, chẳng cho biết cả đời người. Cùng một Cục mà người sang kẻ hèn, ấy vì còn Mệnh, còn chính tinh, còn phúc đức, còn vận hạn. Biết Cục là biết một nấc, chẳng phải biết cả thang.

Kết luận: Cục như cái móng của một ngôi nhà. Móng sâu hay cạn chẳng nói được nhà ấy đẹp hay xấu, nhưng muốn dựng nhà thì phải biết móng đặt ở đâu. Biết Cục rồi mới an được Tử Vi, mới đếm được đại vận, mới so được với bản Mệnh. Ấy là công việc đầu tay của người lập lá số.

Bài liên quan