TỬ VI BÁCH VIỆT
Thư viện

Âm dương thuận lý và nghịch lý: thế đứng của bản mệnh

Nền tảng âm dương, ngũ hành, can chi, cục, lịch · 8 phút đọc · Cập nhật

Âm dương thuận lý và nghịch lý: thế đứng của bản mệnh

Kẻ đi xem số hay hỏi một câu: lá số của mình thuận lý hay nghịch lý? Hỏi như vậy, trong lòng thường đã có sẵn một ý: thuận lý thì sướng, nghịch lý thì khổ. Ý ấy chẳng phải không có gốc, mà cũng chẳng đúng hẳn. Phàm điều gì nghe như lời phán, phải mổ xẻ cho ra thế đứng của nó, rồi mới biết nó nặng nhẹ đến đâu.

Hai chữ ấy chẳng nói cái ruột của lá số. Chúng nói thế đứng: người ấy đứng ở đâu giữa lẽ âm dương, chiều vận khởi từ đâu, nhịp đời đi xuôi hay đi ngược so với lệ thường. Hiểu được thế đứng, mới biết chỗ nào cần đọc xuôi, chỗ nào cần đọc ngược.

Chỗ lập ra thuận nghịch

Cổ nhân gán nam với dương, nữ với âm. Ấy là quy ước mang tính biểu tượng, chẳng phải lời nói nam hơn nữ hay nữ hơn nam. Trời có âm dương, người có trai gái; lấy cái lớn để nói cái nhỏ, đó là lối nói của thời trước. Theo quy ước ấy, nam sinh năm dương gọi là Dương Nam; nữ sinh năm âm gọi là Âm Nữ. Hai thứ ấy là thuận lý, vì giới tính và khí của năm sinh cùng một chiều.

Trái lại, nam sinh năm âm gọi là Âm Nam; nữ sinh năm dương gọi là Dương Nữ. Hai thứ ấy là nghịch lý, vì giới tính và khí của năm sinh trái chiều nhau. Chữ "lý" ở đây là lẽ thường theo quy ước, chẳng phải lẽ của trời đất. Nói nghịch lý là nói trái quy ước, chẳng phải nói trái đạo.

Điểm này cần nói cho rõ, vì nhiều người nghe chữ "nghịch" đã sợ. Nghịch lý chẳng phải điều xấu; nó chỉ là một thế đứng. Người nữ sinh năm dương thì khí năm sinh là dương, mà giới tính theo quy ước là âm; hai bên trái nhau, ấy là nghịch. Cái trái ấy có thể hay, có thể dở, còn tùy cả lá số. Chẳng có lẽ nào hễ nghịch là hỏng.

Cũng nên nhớ quy ước ấy là quy ước của một thời, gắn với cách nhìn về trời đất, về vợ chồng, về cái trước cái sau. Đọc lại cho hiểu là để thấy cái lẽ của nó, chẳng phải để đem ra định giá người nam hay người nữ. Trong khoa số, dương và âm là hai khí, chẳng phải hai phẩm giá.

Thế đứng ấy ảnh hưởng đến đâu

Thế đứng trước hết ảnh hưởng đến chiều đi của vận. Dương Nam và Âm Nữ đi một chiều; Âm Nam và Dương Nữ đi chiều khác. Đó là chiều của đại vận, của vòng Tràng Sinh, của vòng Bác Sĩ. Hai người cùng tuổi, một nam một nữ, cùng can cùng chi mà vận đi hai ngả. Nếu chỉ nhớ "tuổi này vận đi thuận" mà quên phân nam nữ thì đọc sai cả mười năm.

Ảnh hưởng thứ hai là vòng Thái Tuế. Tuổi dương hợp với bộ Tuế Hổ Phù; tuổi âm hưởng trọn bộ Tứ Linh, gồm Long Trì, Phượng Các, Thanh Long, Hoa Cái, Bạch Hổ. Cùng một chỗ Thái Tuế, người này được cái uy, người kia được cái linh; chẳng phải sao đổi mà là nền tuổi khác. Cùng một vòng mà ứng ra hai điều khác nhau, ấy là chỗ phải để ý khi luận.

Ảnh hưởng thứ ba là thứ tự gặp Thiên Không và Thái Tuế. Có lời rằng tuổi âm nam, dương nữ gặp Thiên Không trước, Thái Tuế sau, gọi là tiền không hậu tuế: trước mất, sau được. Còn tuổi dương nam, âm nữ gặp Thái Tuế trước, Thiên Không sau, gọi là tiền tuế hậu không: được rồi lại mất. Ấy là chỗ thuận nghịch ứng ra thứ tự thành bại, chẳng phải chỉ để gọi tên cho đẹp.

Song phải nói ngay: lẽ ấy là lẽ thường, chẳng phải lẽ chắc. Có người "tiền không hậu tuế" mà vẫn lận đận đến cuối; có người "tiền tuế hậu không" mà vẫn giữ được cơ nghiệp. Thứ tự ấy chỉ nói cái thế, còn được mất tùy cung, tùy sao, tùy cách sống. Chớ lấy một câu mà đóng đinh cả một đời người.

Hai lối xét thuận nghịch

Có một chỗ nhiều người chưa phân: thuận nghịch có hai lối xét, chẳng phải một.

Lối thứ nhất là xét giới tính với khí của năm sinh, như vừa nói. Lối thứ hai là xét khí của tuổi với khí của cung Mệnh. Cung có âm dương: Tý, Dần, Thìn, Ngọ, Thân, Tuất là cung dương; Sửu, Mão, Tỵ, Mùi, Dậu, Hợi là cung âm. Người tuổi dương mà Mệnh lập ở cung dương là thuận; tuổi âm mà về cung âm cũng là thuận. Người tuổi dương mà Mệnh lập ở cung âm là nghịch; tuổi âm mà về cung dương cũng là nghịch.

Hai lối ấy có khi cùng chiều, có khi trái chiều. Chẳng hạn một người nữ sinh năm dương là Dương Nữ, nghịch lý theo lối thứ nhất; nhưng nếu Mệnh lập ở cung dương thì lại thuận theo lối thứ hai. Lá số ấy nửa nghịch nửa thuận. Kẻ chỉ xét một lối thì hoặc khen quá, hoặc chê quá.

Lại có chỗ phải cân: cái nghịch theo lối này đôi khi được lối kia bù lại. Chẳng hạn một người Âm Nam, Mệnh lập ở cung dương, là nghịch lý; nhưng nếu cung ấy thuộc Thổ mà bản mệnh là Kim, Thổ sinh Kim thì được địa lợi, cái nghịch chẳng còn nặng. Trái lại, một người Dương Nữ, Mệnh lập ở cung âm, là nghịch lý; nhưng nếu Mệnh cục bình hòa, chẳng khắc chẳng hao, thì cái nghịch cũng chẳng đáng kể. Ấy là lẽ "thế" với "dụng" phải xét cùng.

Cho nên hỏi một lá số thuận hay nghịch, phải hỏi lại: theo lối nào? Theo giới tính với năm sinh, hay theo tuổi với cung Mệnh? Hai câu trả lời có thể khác nhau mà cả hai đều đúng ở chỗ của nó. Gộp lại thành một câu "lá này nghịch lý" là mất một nửa lẽ.

Thuận nghịch chẳng phải sướng khổ

Đến đây cần đặt ba lời cạnh nhau, vì ba lời khác nhau mà đều có chỗ đứng.

Lời thứ nhất: thuận lý thì Phúc âm Phúc dương cơ bản vượng cường, người sinh ra chẳng phải nặng nghiệp, chẳng phải quá nặng gánh, cuộc đời chẳng bồn chồn, đỡ vất vả, về sau gặp nhiều may mắn. Lời ấy nói nền phúc khí: thế đứng thuận thì khí trong người hanh thông, ít điều trái chỏi.

Lời thứ hai: chớ quá nặng nề chuyện âm dương thuận lý hay nghịch lý, Mệnh cục bình hòa hay cục sinh Mệnh; quan trọng nhất là thiên thời, thứ hai là địa lợi, thứ ba là nhân hòa. Lời ấy nói thứ tự nặng nhẹ khi luận: thế đứng chỉ là một phần, chẳng phải phần đầu.

Lời thứ ba: xem đàn ông thì Mệnh phải cường, Quan phải vững, Phúc phải tốt, vận đi phải đẹp; bỏ qua chuyện âm dương nghịch lý thuận lý, Mệnh khắc Cục. Lời ấy nói cái cốt của người nam: cốt ở lực của Mệnh, độ vững của Quan, độ dày của Phúc, chẳng phải cái nhãn thuận nghịch.

Ba lời chẳng phản nhau. Lời thứ nhất nói cái nền; lời thứ hai nói thứ tự; lời thứ ba nói cái cốt. Nên biết cả ba rồi tùy lá số mà cân: nền thuận mà cốt yếu thì tốt; nền nghịch mà cốt vững thì vẫn khá; nền thuận mà cốt kém thì cái thuận cũng chẳng cứu được.

Cũng có chiêm nghiệm cho thấy nghịch lý mà vẫn nên. Có lá số nữ Mệnh Tham Lang ở Dần, Thân cư Phúc, lại là nghịch lý, mà vẫn dựng được cơ nghiệp, làm ăn lớn, đi lại nhiều nơi. Có lá số nam Mệnh Tham Lang ở Dần, Thân cư Phúc, cũng nghịch lý, mà vẫn được văn võ song toàn. Ấy chẳng phải để nói nghịch lý là hay, mà để nói nghịch lý chẳng phải bản án. Bản án nằm ở chính tinh, phụ tinh, cách hội hợp, chẳng nằm ở cái nhãn.

Những chỗ đọc nhầm

Lầm thứ nhất là thấy nghịch lý thì đọc ngược hết. Nghịch lý chỉ đổi chiều vận, chẳng đổi nghĩa của sao, chẳng đổi miếu hãm của chính tinh. Sao vẫn là sao ấy, cung vẫn là cung ấy. Thấy nghịch mà đảo cả cách đọc thì cái đúng hóa ra sai.

Lầm thứ hai là thấy thuận lý thì yên tâm, chẳng xét gì thêm. Thuận lý mà chính tinh hãm, phụ tinh xấu hội thì cái thuận chẳng làm nên cơm cháo. Nhãn thuận chỉ nói thế đứng; cái ruột là chính tinh, phụ tinh, Tuần Triệt, vòng vận.

Lầm thứ ba là lấy cái nhãn ấy để phán người. Thấy lá số nghịch lý thì bảo đời vất vả; thấy lá số thuận lý thì bảo đời sung sướng. Ấy là lấy vỏ đo ruột. Đời người có phần do mình, có phần do thời, do đất, do người; nhãn thuận nghịch chẳng nói được phần ấy.

Lầm thứ tư, kín hơn: thấy hai chữ thuận nghịch rồi đem so lá số người này với người kia, cho rằng ai thuận thì hơn ai nghịch. Ấy là so thế đứng mà chẳng so cái ruột. Hai người cùng đứng một chỗ, một người Mệnh tốt, một người Mệnh kém; thế đứng chẳng san bằng được khác biệt ấy. So như vậy chẳng những sai mà còn sinh ra tâm hơn kém, vô ích cho việc học số.

Thế thuận nghịch trong toàn lá số

Nói cho cùng, thuận nghịch là thế đứng, chẳng phải cái ruột. Cái ruột là chính tinh miếu hãm, phụ tinh hội hợp, Mệnh Thân Tài Quan, vận hạn từng năm. Thế đứng chỉ cho biết chiều, nhịp, chỗ khởi; còn cái ruột mới nói được sang hèn, thọ yểu, thành bại.

Có câu "âm dương thuận lý thì thiên địa đắc cách", ấy là nói cái thế. Lại có câu "Mệnh cục bình hòa thì trong mọi cảnh đều thích nghi được", ấy là nói cái dụng. Thế tốt mà dụng kém thì chẳng nên; thế nghịch mà dụng hay thì vẫn nên. Vậy nên chớ vội mừng, chớ vội lo khi nghe hai chữ thuận nghịch; hãy xem cho hết cái ruột rồi mới nói tới cái thế.

Thế ấy cũng chẳng đứng yên một chỗ. Vận mười năm một đổi, chiều ấy cứ theo nền mà xoay; có lúc gặp cái hay, có lúc gặp cái dở. Người thuận lý gặp vận nghịch cũng phải chịu nhịp ấy; người nghịch lý gặp vận thuận cũng có lúc lên.

Kết luận: hai chữ ấy chẳng phải cái nhãn dán lên cả một đời, mà là chiếc la bàn để biết mình đang đi về đâu.

Bài liên quan