TỬ VI BÁCH VIỆT
Thư viện

Công danh, sự nghiệp

Luận giải theo chủ đề đời sống · 8 phút đọc · Cập nhật

Công danh, sự nghiệp

Chữ công danh thuở trước chỉ việc làm quan, đỗ đạt rồi ra trị dân. Đời nay rộng hơn: người dựng được một cơ nghiệp nuôi sống hàng trăm, hàng nghìn người cũng là có công danh. Nhưng dù hiểu theo lối nào, câu hỏi về sự nghiệp trên lá số luôn có mấy vế: lên được đến đâu; có quyền thực hay chỉ có hư danh; nên văn hay nên võ; đạt sớm hay đạt muộn; và lên rồi có bền không, hay nhanh lên để rồi chóng xuống.

Muốn trả lời đủ các vế ấy, phải đi qua nhiều cung, không riêng một cung Quan Lộc.

Các cung cần xét

Cung Quan Lộc là chỗ chính: xem để biết công danh, sự nghiệp và khả năng chuyên môn, biết người ấy hợp loại việc nào, có tự mình lập nghiệp được không. Song vị trí cao hay thấp trong việc thì phải tham khảo thêm cung Mệnh, Tài Bạch và Thiên Di.

Cung Phu Thê nằm xung chiếu với Quan Lộc, nên sự nghiệp một người gắn chặt với gia đình. Có lời dặn rằng vợ chồng không thuận thì sự nghiệp hỏng đi một nửa; Phu Thê có Hóa Quyền thì người phối ngẫu âm thầm giúp sức. Nhìn từ phía kia, công việc cũng là chìa khóa giữ nhà: vợ chồng cùng làm ăn mà đổ bể, vướng phép nước thì dễ chia lìa, chẳng phải vì cãi nhau.

Với người muốn đứng đầu một tập thể, phép xét rộng hơn nữa: Mệnh Tài Quan, Mệnh Thân, trục Tật Ách; cung Nô Bộc phải đông người ủng hộ, tiền hô hậu ủng; cung Tật phải sáng; Quan không bị kìm kẹp. Người làm buôn thì đề cao cung Điền, người làm việc quan thì đề cao cung Tật Ách. Lại phải xét đến diện mạo sáng sủa, hành xử ngay thẳng, không lươn lẹo; lòng tham quá lớn thì không hay.

Cung an Thân cũng nói nhiều. Người sinh giờ Dần, giờ Thân có Thân cư Quan Lộc: suốt đời lấy công việc làm trọng, chăm chỉ, cống hiến, dựa vào công danh mà dựng cơ đồ, già vẫn thích làm, việc thành bại tác động lớn đến tâm tư. Câu ca xưa nói tuổi Thân thì mặc tuổi Thân, còn sinh phải giờ Dần thì cũng làm quan; nên hiểu ở vế sau: sinh giờ Dần thì Thân cư Quan, tuổi nào cũng coi trọng công danh.

Chính tinh ở Quan Lộc

Có lời xếp rằng ở cung Quan, Thái Dương là hay nhất, nhì là Tử Vi, ba là Thiên Tướng.

Tử Vi cư Quan thì ở đâu cũng là người đứng đầu, dù buôn bán hay làm việc quan; tính hô hào, chỉ huy, đôn đốc, nhưng vì là âm Thổ nên đôn hậu, không ưa tranh quyền mà lấy lòng người để làm việc lớn; hội nhiều cát tinh thì quyền cao chức trọng. Hội nhiều sát tinh, Hao, Kỵ, Không, Kiếp, Kình, Đà bủa vây, thì thành người tham, tắc trách; có thêm Tả Hữu thì lại công bằng, chính trực, liêm khiết. Tử Vi ở Quan gặp Tuần thì có chức mà chưa chắc có quyền, ngồi cao mà quyền thật bị hạn chế, hay bị khiển trách. Gặp Triệt thì như câu "tràng xe cát biển Đông, nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì", thành cách đái ấn triều hồi, trả ấn về triều: nên sớm lui, không thì đến lúc mất chức. Tử Vi và Thiên Tướng gặp Tuần còn đỡ, vẫn lên cao được dù không nhiều quyền; gặp Triệt thì gần như phải bỏ.

Thái Dương ở Quan thì thích quyền thế, thích chỗ đứng trong xã hội, năng lực cạnh tranh dựa trên thông minh, tầm nhìn, khôn khéo; tập thể càng đông càng phát huy; giao thiệp giỏi vượt mọi sao. Quyền của Thái Dương là quyền bao trùm, như quân lệnh. Lối của nó là gió to thì lùi, gió nhỏ thì tiến; trong mười bốn chính tinh, Thái Dương khôn khéo nhất. Với Thái Dương, sự nghiệp có trước, lợi lộc đến sau.

Thiên Tướng, phú rằng liệt vị công hầu; Thiên Tướng hội Ấn Cáo, tức Quốc Ấn và Phong Cáo, là quan chức rất lớn. Thiên Tướng hóa khí là Ấn, chủ công danh, quyền quyết định, học hành; ở Quan thì sự nghiệp phát nhanh, nhưng phải đổi vị trí nhiều lần, lại không nặng vật chất. Thiên Tướng gặp Triệt thì đường công danh phải tìm lối thoái lui.

Liêm Trinh ở Quan thì giám sát, kiểm kê, thanh tra, kỷ luật thép, phấn đấu bằng nội lực chứ không mượn sức người như Thái Dương; nhưng Liêm Trinh là tù tinh nên rất sợ Hóa Kỵ, Thiên Hình: Liêm Trinh hội Tướng Quân, Thiên Hình, Hóa Kỵ, Quốc Ấn gọi là hình tù giáp ấn, mất đường công danh. Thiên Cơ luôn bị Tử Vi chi phối nên thường là phó tá, tham mưu, có làm trưởng thì trưởng một nhóm nhỏ; gặp Kình, Hỏa, Kiếp thì hỏng. Thiên Lương ở Quan là người chuyên môn, ăn lương việc quan, nhàn cách, tròn vai, chiều được người trên khó tính; Thiên Lương không dám khai phá như Phá Quân, không buôn bán như Thất Sát, không xoay tiền như Thái Âm, không hô hào như Tử Vi, không nhiều quan hệ như Thái Dương, chỉ muốn công sức được thừa nhận. Phá Quân thì thất thường, bất lợi cho đường quan, sự nghiệp khó ổn định.

Còn một lẽ chung cho cả nhóm, nói về sát tinh ở Quan Lộc. Tử, Phủ, Cự, Nhật, Cơ, Nguyệt, Đồng, Lương sáng sủa mà gặp sát tinh, dù sát tinh sáng sủa, thì công danh trắc trở, chức nhỏ, thăng giáng thất thường, đôi khi chỉ có hư danh, hay bị tiểu nhân mưu hại. Sát, Phá, Liêm, Tham sáng sủa gặp sát tinh sáng sủa thì ngược lại, công danh hoạnh đạt, võ chức hiển hách trong thời loạn, nhờ liều lĩnh mà thành việc khó; tuy vậy chẳng được lâu bền, đã hoạnh phát tất hoạnh tán. Vũ, Tướng sáng sủa gặp sát tinh sáng sủa thì có uy quyền, được người kính nể. Cùng một bầy sát tinh, có chính tinh dùng được, có chính tinh bị nó phá. Có lời nói gọn: Sát Phá Tham cần Linh Hỏa, Không Kiếp để kích phát; Tham Lang ở Mệnh hay Quan hội Linh Hỏa thì thành công.

Phụ tinh nâng công danh

Phép cũ định văn chức lớn: ba cung Mệnh, Thân, Quan Lộc có Tả, Hữu, Xương, Khúc, Khôi, Việt hội hợp cùng Khoa, Quyền, Lộc thì có văn chức lớn, nhiều người biết tiếng. Võ chức lớn: ba cung ấy có Vũ, Tướng, Sát, Phá, Liêm, Tham sáng sủa, gặp nhiều sát tinh sáng sủa, cùng Tả, Hữu, Thai, Tọa, Khoa, Quyền, Lộc, và bộ Binh, Hình, Tướng, Ấn. Hóa Quyền thủ Mệnh Thân gặp sao sáng thì ra ngoài có oai, được kính nể.

Riêng ở Quan Lộc: Khôi Việt thì có danh chức lớn, nắm đầu mối việc lớn, chỉ huy đông người; Xương Khúc thì công danh hiển đạt, văn tài lỗi lạc; Thai, Tọa, Đào, Hồng thì công danh sớm đạt, mưu sự chóng thành; Khoa, Quyền, Lộc thì thêm tài lộc, thêm uy quyền; Thiên Mã thì hiển đạt, hợp việc đi lại; Binh, Hình, Tướng, Ấn thì có võ chức mà chuyên việc giấy tờ. Ngược lại, Kiếp, Hư, Hao, Quyền thì đường công danh đầy trở ngại, bị tiểu nhân gièm pha. Hóa Kỵ ở Quan thì hay phiền lòng, trắc trở.

Tuần Triệt ở Quan thường kìm công danh. Triệt ở Quan, Tuần ở Tài thì cơ đồ không lớn, hợp làm chuyên môn, nghiệp vụ; với đàn bà, Triệt ở Quan thì đang làm mà dừng, có khi lui về lo việc nhà để chồng có công danh. Quan Lộc Tử Phủ gặp Tuần Triệt thì mất đường công danh, vất vả. Quan giáp Tang Môn, Kình Dương, Thiên Hình, Thái Tuế thì không nên phấn đấu quá mạnh, ước mơ vừa phải, yêu nghề vui việc thì mọi thứ tự đến. Thiên Không ở Quan thì công việc lúc lên lúc xuống.

Vòng Thái Tuế cũng góp phần. Có lời rằng tuổi âm mà Mệnh ôm vòng Thái Tuế thì hợp đứng đầu; tuổi dương ôm vòng Đào Không Sát thì tài năng, dám nghĩ dám làm, đổi được thời cuộc; ôm Âm Long Trực thì bình thường, hợp buôn bán. Song Hao đắc thì thịnh, hãm thì hao đường công danh.

Nhật Nguyệt đồng cung

Có câu phú cũ: Nhật Nguyệt đồng cung, tức ở Sửu Mùi, thì bất hiển công danh. Thái Dương Thái Âm đồng cung ở Quan thì công danh trắc trở, thiếu thời khó toại, có tài mà bất đắc chí, về già mới có chút hư danh, rất cần Tuần Triệt án ngữ thì về sau mới hiển hách; lại thêm rằng Hóa Kỵ ở Quan mà gặp Nhật Nguyệt đồng cung tại Sửu Mùi thì công danh lại hoạnh đạt. Thái Dương, Thái Âm sáng sủa tượng cho thiên thời, địa lợi, nên đường quan hanh thông.

Thời thăng giáng

Lá số gốc cho biết công danh lớn hay nhỏ; còn lên vào lúc nào thì xem vận. Có nhiều cách báo trước sớm hay muộn: Khốc Hư sáng sủa ở Quan thì thiếu thời gặp trở ngại, đứng tuổi mới toại, hợp việc pháp lý, chính sự; Cự Môn ở Thìn Tuất thì công danh trước nhỏ sau lớn; Vũ Tham ở Quan thì thiếu thời chẳng hanh thông, từ ba mươi tuổi trở đi mới toại; Thái Dương ở Tuất Hợi thì nhiều tuổi mới xứng ý.

Đến vận thì xem sao nhập hạn. Hóa Khoa nhập hạn gặp Khôi, Việt, Xương, Khúc thì người có chức được cao thăng. Bạch Hổ gặp Tấu Thư thì mưu sự toại lòng, có chức được thăng. Đại vận có Thiên Mã hội Tràng Sinh là thanh vân đắc lộ. Quan Lộc có Vũ Khúc, Thiên Phủ, Lộc Tồn mà can của đại hạn khiến Vũ Khúc hóa Lộc thì người ấy bộc phát trong vận đó. Tiểu hạn gặp Thái Dương thì việc trong năm xoay quanh công danh, quan trường. Ngược lại, Hóa Kỵ nhập Quan trong vận thì dễ nghỉ việc, đổi nghề, chuyển hướng làm ăn, lại hay thị phi.

Phước của người làm quan

Làm quan phải có trí tuệ, văn bằng, công trạng và phước báu; mà phước thì tích lâu, tiêu nhanh. Lá số không tiên đoán ai đi tù, chỉ nói ai có số làm quan thì phải cẩn thận kẻo sai phạm; làm đúng thì chẳng ai bắt được.

Kết luận: thành công thật sự là làm tốt nhất việc của mình, chẳng nhất thiết phải làm quan hay làm giàu: thà làm người giúp việc giỏi còn hơn làm người đứng đầu quá sức. Biết lá số mình nặng văn hay nặng võ, đạt sớm hay đạt muộn, có quyền thực hay chỉ có hư danh, thì sẽ biết lúc nào nên tiến, lúc nào nên lùi, như chính lối của Thái Dương: gió to thì lùi, gió nhỏ thì tiến.

Bài liên quan